Veel mis met nieuwe aanpak asielaanvragen, ziet VluchtelingenWerk

In dit artikel:

De nieuwe asielprocedure in Nederland, die honderd dagen geleden werd ingevoerd, werkt volgens VluchtelingenWerk Nederland (VWN) en de Vereniging Asieladvocaten en -Juristen Nederland (VAJN) onvoldoende. Sinds juni moeten asielzoekers hun aanvraag zelf op een tablet invullen. Veel van hen begrijpen de vragen en vervolgstappen niet goed. Ook weten zij vaak niet dat ze hulp mogen vragen, onduidelijkheden mogen melden en informatie over bijvoorbeeld trauma’s of hun seksuele geaardheid kunnen delen.

Daarnaast ontstaan praktische problemen. Asielzoekers missen soms afspraken met hun advocaat, hebben geen vervoer of worden vlak daarvoor naar een andere opvanglocatie gebracht. Advocaten krijgen afspraken geregeld pas op korte termijn door. De organisaties vinden het bovendien problematisch dat de IND het eerste juridische advies aan asielzoekers geeft.

Ook de afhandeling van aanvragen uit het oude stelsel leidt tot zorgen. Toen de nieuwe werkwijze begon, wachtten ongeveer 54.000 mensen al op een besluit; sommigen hadden eind 2022 of begin 2023 een aanvraag ingediend. Volgens VWN en de VAJN sprak de IND in sommige gevallen een jaar lang niet met hen. Aanvragen werden alsnog afgewezen of mensen kregen een verblijfsvergunning voor drie in plaats van vijf jaar.

Advocaten willen deze besluiten aanvechten, wat de druk op advocaten en rechtbanken en de mentale belasting van asielzoekers vergroot. Een reactietermijn voor advocaten werd na klachten verlengd van twee naar acht weken, maar sommige IND-medewerkers zouden daar niet van op de hoogte zijn geweest. De advocatenorganisaties pleiten daarom voor een pardon voor de circa 54.000 wachtende asielzoekers.