Sovjet-planners Jetten en Boekholt falen: nieuwbouw krimpt naar 98 vierkante meter terwijl asielmigratie de woningmarkt opeist

In dit artikel:

De verkoop van nieuwbouwwoningen in Nederland loopt volgens de aangehaalde cijfers al vier kwartalen op rij terug. In het tweede kwartaal van 2026 werden 5.700 nieuwbouwkoopwoningen verkocht, 11,2 procent minder dan een jaar eerder. In het eerste kwartaal was de daling 18,6 procent. De verkoop van bestaande koopwoningen steeg in dezelfde periode juist met 2,7 procent tot bijna 59.000 woningen.

De teruglopende belangstelling valt samen met stijgende prijzen en kleinere woningen. Een gemiddelde nieuwbouwwoning kost inmiddels 514.000 euro, 22.000 euro meer dan een bestaande koopwoning, terwijl het gemiddelde woonoppervlak volgens een analyse van het FD is afgenomen van 121 vierkante meter in 2019 tot 98 vierkante meter nu. Makelaars zien vooral kleine appartementen, terwijl gezinnen volgens het artikel behoefte hebben aan ruimere eengezinswoningen met een tuin.

Econoom Menno Tamminga stelt in Wynia’s Week dat het kabinetsdoel van 100.000 nieuwe woningen per jaar tot een sterk door de overheid gestuurd aanbod leidt. Door regels rond stikstof, klimaat en verplichte percentages ‘betaalbare’ woningen zouden ontwikkelaars vooral kleinere woningen bouwen, zonder dat de prijs navenant daalt. Het artikel vergelijkt dit beleid met een fabriek die een productiedoel haalt door alleen linkerschoenen te maken.

De auteur verbindt de woningvraag nadrukkelijk aan migratie. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw vormt asielmigratie een belangrijke structurele factor op de woningmarkt, omdat asielmigranten en nareizende familieleden doorgaans permanent in Nederland blijven en via gemeentelijke taakstellingen toegang krijgen tot sociale huurwoningen. Arbeidsmigranten en buitenlandse studenten vertrekken volgens die redenering vaker weer, maar vergroten tijdens hun verblijf wel de vraag naar woonruimte.

Daarnaast wijst Tamminga erop dat de bouwsector voor de realisatie van 100.000 woningen extra arbeidskrachten nodig heeft. Omdat die volgens het EIB onvoldoende in Nederland beschikbaar zijn, zouden bouwbedrijven arbeidsmigranten aantrekken, die op hun beurt ook woningen nodig hebben. Zo kan volgens deze analyse een zichzelf versterkende vraag ontstaan.

Het artikel verwijt het kabinet-Jetten daarom dat het de migratie niet beperkt en de gevolgen daarvan met extra woningbouw probeert op te vangen. Genoemd worden onder meer strengere marktregels, subsidies, maatregelen rond scheefwonen en plannen om onder andere kerken, recreatiewoningen en pastorieën voor statushouders te benutten. Ook wordt verwezen naar een eerdere staatscommissie die pleitte voor gematigde bevolkingsgroei.

De tekst eindigt met een uitgesproken politiek standpunt van Forum voor Democratie: een asielstop, het schrappen van voorrang en taakstellingen voor statushouders, remigratie en versoepeling van bouwbelemmeringen zouden de woningdruk verminderen en ruimte maken voor betaalbare gezinswoningen. Deze conclusie en de stelling dat de woningcrisis volledig door immigratie wordt veroorzaakt, worden in het artikel als politieke interpretatie gepresenteerd en niet als vaststaand feit onderbouwd.