Schokkend onderzoek: GeoMatch vergroot ongelijkheid statushouders - COA test faalt, iedereen verliest

In dit artikel:

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) test een algoritme genaamd GeoMatch dat belooft statushouders automatisch toe te wijzen aan gemeenten waar zij de grootste kans op werk zouden hebben. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en Follow the Money waarschuwen echter dat de tool het omgekeerde effect heeft: in plaats van elke nieuwkomer de beste plek te geven, matcht GeoMatch de “beste” kandidaat met de “beste” gemeente. Daardoor belanden de meest kwetsbare statushouders – vaak laagopgeleiden en mensen met beperkte Nederlandse taalvaardigheid – systematisch in gemeenten waar hun vooruitzichten al klein zijn.

Promovendus Kinan Alajak en migratie- en digitaliseringsspecialist Koen Leurs (UU) zeggen dat het algoritme ongelijkheid tussen statushouders en tussen gemeenten versterkt; het prioriteert het optimaliseren van opbrengst per plek boven individuele kansen. Het onderzoeksteam (onder meer Merve Burnazoglu, Gerwin van Schie en FTM-journalisten David Davidson en Evaline Schot) baseert dit op vertrouwelijke COA-documenten, rapportages en risicoanalyses. GeoMatch zit in de testfase maar kan snel worden uitgerold, met kosten voor belastingbetalers en extra druk op dorpen en steden die al kampen met woningnood, werkloosheid en integratieproblemen.

De artikeltekst hekelt het project als een bureaucratische ‘black box’ die kwetsbaren naar de marge duwt en noemt alternatieven zoals strengere inburgeringseisen, prioriteit voor lokale bewoners bij woningen en werk, of beperking van instroom. De kernbezorgdheid is dat automatisering zonder zorgvuldige ethische en sociale afweging bestaande ongelijkheden kan verergeren.