Pijpbom gevonden bij azc Nuenen, maar politie heeft geen eigen risicoanalyse

In dit artikel:

De politie Oost-Brabant heeft geen afzonderlijke risicoanalyse gevonden voor de openbare orde rond het asielzoekerscentrum (azc) aan de Pastoorsmast in Nuenen. Ook ontbreken locatiegebonden rapporten over de benodigde politiecapaciteit en schriftelijke afspraken over de inzet van particuliere beveiligers of een escalatieladder. Dat blijkt uit een eind augustus openbaar gemaakt Woo-besluit naar aanleiding van een verzoek om documenten over de veiligheid van de opvanglocatie.

De politie maakte elf documenten openbaar: vier e-mails en zeven conceptversies van een veiligheidsplan. Alle stukken dateren uit november 2024 en laten zien dat gemeente, COA en politie in korte tijd verschillende versies uitwisselden. De gemeente en het COA bereikten overeenstemming over wijzigingen; op verzoek van de burgemeester werden later ook gedragsregels en omgangsvormen toegevoegd. Een afzonderlijk, uitgewerkt politieadvies over de risico’s is in de stukken niet zichtbaar. Mogelijk zijn opmerkingen mondeling gemaakt of opgenomen in afgeschermde passages.

Het gemeentelijke veiligheidsplan benoemt wel risico’s zoals overlast, strafbare feiten, ordeverstoringen, spanningen tussen bewoners en signalen van radicalisering of mensenhandel. Daarbij wordt rekening gehouden met de nabijheid van woningen, sportaccommodaties en een hospice. Het plan voorziet in permanente particuliere beveiliging, cameratoezicht en waar mogelijk een vaste wijkagent. Voor normale situaties, oplopende onrust en ernstige escalatie zijn drie scenario’s uitgewerkt. In het zwaarste scenario neemt de politie de leiding. Concrete aantallen beveiligers en politieagenten worden echter niet genoemd.

De veiligheidsafspraken waren eerder onderwerp van juridische procedures. In november 2025 oordeelde de rechtbank Oost-Brabant dat de gemeente de sociale veiligheid onvoldoende juridisch had vastgelegd. Afspraken in de bestuursovereenkomst met het COA waren volgens de rechter niet automatisch afdwingbaar tegenover derden. De vergunning voor het gebruik van het azc werd daarom geschorst, hoewel de bouw mocht doorgaan. Na aanpassing van de vergunning werden belangrijke veiligheidsafspraken als voorschriften opgenomen. In juni 2026 vond een voorzieningenrechter dat niet langer was aangetoond dat de sociale veiligheid onvoldoende was gewaarborgd.

Tijdens de bouw werden bovendien brandstichting en vernielingen gemeld. Op 18 juni werden in het gebouw een vuurwerkmortier en een pijpbom gevonden, die door de Explosieven Opruimingsdienst als echte explosieven werden aangemerkt. De Woo-stukken bevatten geen nieuwe risicoanalyse naar aanleiding daarvan. Dat sluit niet uit dat na het incident aanvullende maatregelen zijn genomen; het besluit gaat alleen over documenten die binnen de reikwijdte van het verzoek bij de politie zijn aangetroffen.

Het azc opende op 8 september en biedt plaats aan maximaal 159 gezinnen en alleenstaanden. De eerste 56 bewoners arriveerden bij de opening. De bestuursovereenkomst met het COA geldt aanvankelijk vijf jaar en kan tot tien jaar worden verlengd. Hoewel afspraken bestaan over toezicht, overleg met omwonenden en optreden bij ernstige overlast, blijft uit de openbaar gemaakte politiedocumenten onduidelijk waarop de specifieke politie-inzet en de beoordeling van de risico’s voor Nuenen precies zijn gebaseerd.