Met gestrekt been erin in de rechtszaal: gemeente wil van COA af

In dit artikel:

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) vecht voor de voorzieningenrechter in Arnhem een door de gemeente Epe opgelegde dwangsom aan omdat het COA nog altijd vluchtelingen huisvest in het Fletcher Hotel, terwijl de vergunning voor die noodopvang verlopen zou zijn. De opvang in Epe begon op 21 maart 2024 en was aanvankelijk voor zes maanden; de overeenkomst werd verlengd maar had volgens de gemeente op 20 maart dit jaar moeten eindigen.

Epe legde het COA per 22 april een dwangsom op van 63.480 euro per dag, gebaseerd op een berekening van gemiddeld 184 euro per persoon per dag bij een maximaal aantal van 276 bewoners, met daarbovenop 25% extra als prikkel. Tot nu toe is de totale opgelegde claim zo'n 3,2 miljoen euro en die kan oplopen tot ruim 11,4 miljoen euro. In het hotel verblijven momenteel ongeveer 260 asielzoekers en statushouders, waaronder 24 kinderen.

Het COA voert aan dat het met de rug tegen de muur staat omdat er geen alternatieve opvangplaatsen beschikbaar zijn; in de rechtszitting verwees de advocaat naar de overvolle aanmeldcapaciteit in Ter Apel. Hij benadrukte ook de impact op de kinderen: "Die gaan daar naar school. Als je die weghaalt uit Epe, dan moet je die verplaatsen met bussen." De gemeente houdt vol dat de vergunning is verlopen en dat zij niet verantwoordelijk is voor het landelijke tekort aan plekken. Epe deed wel een aanbod: het COA moet binnen twee à drie maanden met een plan komen om de noodopvang te beëindigen, maar de gemeente twijfelt aan het vermogen of de wil van het COA om dat daadwerkelijk te doen.

De rechter karakteriseerde het conflict als een harde confrontatie waarbij politieke kwesties de rechtszaal binnenkomen en kondigde aan over twee weken uitspraak te doen. Vooralsnog heeft Epe geen geld ontvangen; verbeuren van de dwangsom is een claim die pas later kan worden geïnd.

Als achtergrond speelt dat meerdere gemeenten dreigen of dwangsommen opleggen (Harderwijk is een recent voorbeeld). Deskundigen waarschuwen dat zulke boetes weinig effectief zijn tussen overheidsorganisaties omdat de bedragen binnen de publieke sector blijven en als juridische kosten worden geboekt.