Kottelenberg schuift de azc-woede af op desinformatie, en gemeenten gaan met TNO online meekijken bij boze burgers

In dit artikel:

Bij protesten tegen de opvang van 132 asielzoekers in Neder-Betuwe liepen vorige maand vier agenten gehoorschade op. In Opheusden gold een noodverordening en werden veertien mensen aangehouden. Burgemeester Jan Kottelenberg veroordeelt het geweld, maar wijt de onrust daarnaast aan desinformatie en externe splintergroeperingen. De auteur vindt dat een manier om legitieme zorgen van inwoners over het azc weg te zetten als manipulatie, zonder uit te leggen waarom de opvang juist in Neder-Betuwe moet komen.

De kritiek richt zich vooral op nieuwe plannen om online gesprekken van inwoners te volgen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten is een werkgroep over desinformatie gestart. TNO werkt met gemeenten aan zogenoemd ‘online inzicht’: het monitoren van gespreksonderwerpen, sentiment en oproepen tot actie, bijvoorbeeld rond protesten tegen een azc. Bij aanwijzingen voor mogelijke strafbare feiten of incidenten kan informatie aan de politie worden doorgegeven.

Volgens het artikel zijn de juridische waarborgen nog onduidelijk. Gemeenten moeten zelf een datamanagementplan en privacytoets opstellen, terwijl TNO pas eind 2026 technische eisen en grenzen wil vastleggen. Daardoor dreigt volgens de auteur monitoring vooraf te gaan aan duidelijke wettelijke regels. Ook is niet bekend of Neder-Betuwe aan de aanpak meedoet.

De auteur maakt onderscheid tussen het gericht vervolgen van relschoppers en het structureel volgen van een hele gemeenschap. Onduidelijk is bijvoorbeeld wanneer een oproep tot een demonstratie, een handtekeningenactie of een boze Facebookreactie als risico wordt gezien. Daarom wordt opgeroepen de werkgroep stop te zetten totdat er een wettelijke basis en duidelijke grenzen zijn. Gemeenten zouden volgens de auteur met inwoners in gesprek moeten gaan in plaats van hun online gedrag te monitoren.