IND-chatbot helpt asieladvocaat

In dit artikel:

De IND gebruikt volgens interne documenten die NRC inzag twee AI-systemen bij de behandeling van asielaanvragen: Robin en ChatIND. Robin ondersteunt medewerkers bij vragen en opdrachten; ChatIND kan documenten samenvatten, teksten vertalen en verslagen van asielgehoren analyseren. De systemen zijn ingevoerd om achterstanden sneller weg te werken, maar kunnen ook invloed hebben op de beoordeling van wat een asielzoeker heeft verklaard en of diens verhaal geloofwaardig is.

Het belangrijkste probleem is volgens het artikel niet het gebruik van AI zelf, maar het gebrek aan transparantie. Robin en ChatIND stonden niet in het Nederlandse of Europese algoritmeregister, terwijl de IND zichzelf verplicht heeft om algoritmische systemen te publiceren. Ook zou niet duidelijk zijn vastgelegd in welke dossiers en op welke manier de systemen zijn gebruikt.

Asieladvocaten voeren dit punt sinds mei 2025 aan in beroepszaken. Volgens het FD gebeurde dat in minstens veertien zaken. Rechters hebben al besluiten vernietigd omdat de IND onvoldoende kon uitleggen of AI een rol had gespeeld bij de totstandkoming ervan. Daardoor kunnen nieuwe procedures ontstaan, ook wanneer niet is aangetoond dat de inhoudelijke afwijzing onjuist was. De IND moet dan opnieuw naar een zaak kijken, wat de behandeling verder vertraagt.

De auteur waarschuwt dat dit extra kosten met zich meebrengt voor rechtsbijstand, rechtbanken, de IND en de opvang. De kwestie past volgens het artikel in een langer patroon van achterstanden, fouten en gemiste termijnen bij de dienst, die eerder ook door de Inspectie is bekritiseerd.

Asielminister Van den Brink wordt opgeroepen snel duidelijk te maken in hoeveel dossiers Robin en ChatIND zijn gebruikt en waarvoor. Daarnaast zouden alle AI-systemen direct moeten worden geregistreerd en zou in elk besluit moeten staan of AI is ingezet. De Tweede Kamer moet volgens de auteur bovendien voorkomen dat een procedurele fout automatisch leidt tot een nieuwe kans, wanneer een afwijzing inhoudelijk wel terecht is.