D66-minister Vijlbrief laat asielzoekers onder het Migratiepact vanaf 12 december aan het werk, terwijl zijn eigen regels daarvoor pas op 1 juli 2027 klaar zijn

In dit artikel:

Uit een brief van D66-minister van Asiel en Migratie Steven Vijlbrief aan de Tweede Kamer blijkt dat de eerste asielzoekers die onder het Europese Migratiepact vallen vanaf 12 december mogen werken. Zij hebben dan zes maanden gewacht en kunnen met een tewerkstellingsvergunning aan de slag. Het pact is sinds 12 juni van kracht.

De Nederlandse uitwerking van de nieuwe regels loopt echter vertraging op. Het bijbehorende besluit moet nog langs de Raad van State en het UWV moet zijn systemen aanpassen. Volgens Vijlbrief kan het besluit op zijn vroegst op 1 juli 2027 ingaan. Tot die tijd blijven grotendeels de bestaande regels gelden, terwijl de wachttijd voor bepaalde asielzoekers uiteindelijk wordt verkort van zes naar drie maanden.

De brief wijst bovendien op een probleem met het burgerservicenummer (BSN). Onder de huidige regels hoeft bij een aanvraag voor een werkvergunning geen BSN te worden vermeld. Als later blijkt dat iemand niet tot de arbeidsmarkt had mogen worden toegelaten, kan het UWV een al afgegeven vergunning volgens Vijlbrief niet intrekken wanneer het BSN bij de aanvraag ontbrak. Zo kan iemand maximaal een jaar blijven werken. Ook onder de nieuwe regels blijft een vergelijkbaar risico bestaan, al zou de vergunning dan maximaal drie maanden geldig zijn.

De Tweede Kamer nam op 29 september een motie aan om ieder kwartaal vast te stellen welke nationaliteiten een inwilligingspercentage van minder dan 20 procent hebben. Asielzoekers uit die landen zouden vervolgens van werk worden uitgesloten. Vijlbrief had de motie ontraden en zegt dat uitvoering juridisch niet mogelijk is, omdat Europese regels uitgaan van jaargemiddelden en volgens hem geen kwartaalbeoordeling toestaan.

De kwestie speelt tegen de achtergrond van overlast in Ter Apel en de inzet van de marechaussee daar. Een motie om de verkorte wachttijd helemaal te schrappen werd eveneens op 29 september verworpen. Alleen PVV, FVD en JA21 stemden voor; VVD, CDA en D66 stemden tegen.

Het artikel bekritiseert het kabinet omdat het de toegang tot werk verruimt voordat de nieuwe controlemechanismen klaar zijn. Volgens de auteur kan werk de integratie bevorderen, maar ook de terugkeer bemoeilijken wanneer een asielzoeker een baan en een vast bestaan opbouwt. De regering zegt intussen de uitvoering nauwlettend te volgen en zo nodig maatregelen te bekijken.