COA weigert openheid: Medische kosten per asielzoeker liggen fors hoger dan bij Nederlanders

In dit artikel:

Officiële gegevens waar De Telegraaf om vroeg laten zien dat de medische uitgaven voor asielzoekers en statushouders op COA-locaties tussen 2020 en 2024 explosief zijn gestegen: van circa €105 miljoen in 2020 naar €268 miljoen in 2024. Het opvangstelsel ziet de kosten voor huisartsen, ziekenhuizen, tandartsen en tolken toenemen terwijl het aantal opgevangen personen in die periode groeide van ongeveer 27.000 naar ruim 69.000. Dat leidt volgens de berekeningen in het artikel tot een gemiddelde medische kostenpost per asielzoeker van ongeveer €3.900 per jaar.

Het COA weigert volgens het bericht echter een gedetailleerde uitsplitsing van die kosten te geven en beroept zich daarbij op privacyregels en concurrentieoverwegingen. Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit Maastricht, noemt die argumenten onterecht: sectorcijfers zouden niet concurrentiegevoelig zijn en individuele privacy wordt daardoor niet geschaad. Groot vermoedt dat het achterhouden van gegevens vooral komt uit vrees voor politieke commotie over de omvang van de uitgaven.

De krant en experts wijzen op twee belangrijke verklaringen voor de stijging. Ten eerste de kwantitatieve toename van de opvangpopulatie; ten tweede de omvangrijke zorgachterstanden bij veel nieuwkomers, die in hun land van herkomst weinig of geen medische zorg hebben gekregen en in Nederland een inhaalslag nodig hebben. Als voorbeeld wordt een 32-jarige man uit Burkina Faso genoemd die bewust van een opvang in Italië naar Nederland reisde vanwege de betere zorg en in een Nederlands azc direct een medische intake en nader specialistisch traject kreeg.

Verder schetst het artikel het verschil in financiering tussen inwoners en nieuwkomers. Asielzoekers zijn gedurende de eerste weken in Nederland verzekerd via de Regeling Medische Zorg Asielzoekers zonder premiebetaling; pas bij betaald werk vanaf een bepaald inkomen zou een maandelijkse bijdrage aan het COA verschuldigd worden. Volgens Groot is die bijdrage zeer beperkt in verhouding tot de werkelijke vaste lasten van iemand met een bescheiden salaris, en zou het systeem heroverwogen moeten worden.

Het stuk is sterk kritisch: het plaatst de exploderende kosten naast de ervaren pijnpunten voor Nederlandse verzekerden — hoge premies, eigen risico en wachttijden — en betoogt dat de huidige regeling onhoudbaar is. Daarnaast bevat het artikel politieke en retorische elementen (oproepen tot steun aan de publicerende site en kritiek op het beleid), maar de kernfeiten blijven: sterke kostenstijgingen, beperkte transparantie van het COA en deskundige zorgen over de hoogte en houdbaarheid van de uitgaven voor medische zorg in het opvangstelsel.