Brussel wil praten met Taliban over uitzetten afgewezen asielzoekers: "verraad aan onze waarden"

In dit artikel:

De EU organiseert deze zomer in Brussel technische gesprekken met vertegenwoordigers van de Taliban over de terugkeer van afgewezen asielzoekers naar Afghanistan. De bijeenkomsten, opgezet samen met Zweden, zouden de eerste keer zijn dat Taliban-officials sinds hun gewelddadige machtsovername in augustus 2021 op Europees grondgebied worden ontvangen. Een exacte datum is nog niet bekend.

De aansturing komt voort uit druk van twintig EU-landen die willen optreden tegen mensen die volgens hen geen verblijfsrecht hebben, met name personen die als veiligheidsrisico worden gezien. De Europese Commissie stelt dat deelname aan de gesprekken niet gelijkstaat aan erkenning van de Taliban als legitieme regering; het doel is volgens Brussel puur praktisch: terugkeerregelingen en repatriëring bespreken.

De beslissing veroorzaakte felle kritiek van mensenrechtenorganisaties en meerdere Europarlementariërs. Critici vinden dat het uitnodigen van Taliban-vertegenwoordigers politieke legitimiteit verleent aan een beweging die verantwoordelijk wordt gehouden voor ernstige mensenrechtenschendingen, met name tegen vrouwen en meisjes. Die gevoeligheid wordt versterkt door het feit dat het Internationaal Strafhof vorig jaar arrestatiebevelen uitvaardigde tegen twee topfiguren van de Taliban, wat door de beweging werd afgewezen.

De controverse brengt een breder dilemma aan het licht binnen de EU: enerzijds groeit de druk om migratiestromen en afgewezen asielzoekers strenger te reguleren; anderzijds botst die praktische noodzaak met fundamentele waarden en juridische verplichtingen op het gebied van mensenrechten en het internationale recht. Kritische stemmen vragen zich af in hoeverre Europa haar principes wil opgeven voor veiligheids- en migratiebeleid, en wijzen ook op mogelijke juridische en ethische problemen bij gedwongen terugkeer naar een land onder Taliban-bestuur.

Kortom: Brussel zoekt praktische oplossingen voor repatriëring, maar het initiatief levert politieke en morele wrijving op binnen de EU en roept vragen op over legitimiteit, aansprakelijkheid voor mensenrechtenschendingen en de naleving van internationale normen.