Akkoord over EU-terugkeerwet: uitzetcentra voor afgewezen asielzoekers in landen buiten Europa

In dit artikel:

De EU-lidstaten en het Europees Parlement bereikten maandagavond een akkoord over een strengere terugkeerwet om de afhandeling en uitzetting van afgewezen asielzoekers te versnellen. Kern van de nieuwe regels is dat landen migranten voortaan naar zogeheten terugkeerhubs buiten de EU mogen sturen; ook krijgen lidstaten meer bevoegdheden om mensen die niet meewerken aan terugkeer te dwingen of, bij een veiligheidsrisico, makkelijker te detineren. Nu verlaat nog maar zo’n 20% van de afgewezen groep daadwerkelijk de EU, reden voor de hervorming.

Over het tijdstip van inwerkingtreding is een compromis gevonden: sommige onderdelen, waaronder de mogelijkheid van uitzetcentra, kunnen deze zomer al worden toegepast, terwijl andere onderdelen binnen een jaar ingevoerd moeten worden omdat nationale parlementen (zoals in Nederland) eerst uitvoeringswetgeving moeten aannemen. Een verplichting dat een uitzetbesluit van één lidstaat automatisch in alle landen geldt — bedoeld om ‘asielhoppen’ tegen te gaan — is van tafel vanwege juridisch verzet van hoofdsteden.

Nederland wil samen met onder meer Duitsland en Oostenrijk zo’n hub opzetten; een locatie is nog niet bekend. Een voorgenomen plan met Oeganda is door de huidige coalitie afgewezen wegens mensenrechtelijke zorgen. Het wetsvoorstel moet nog formeel worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten; in het parlement ligt steun vooral aan de rechterzijde, terwijl links fel tegen de hubs is (GL-er Tineke Strik noemde het eerder een „Trumpiaanse deportatiewet”). Asielminister Bart van den Brink noemde het akkoord „goed nieuws” en zei dat het een stevige juridische basis legt voor terugkeerhubs.

De maatregel sluit aan op het nieuwe EU-migratiepact dat volgende week ingaat: terugkeer wordt beschouwd als het ontbrekende puzzelstuk om snelle procedures voor mensen uit veilige landen te laten slagen. Tegelijk werkt de Europese Commissie voorzichtig aan voorstellen voor gereguleerde, legale migratie, een politiek gevoelig thema in landen als Nederland.